Beskid Niski wczesnojesienny: Zyndranowa, Jaśliska i słowackie cerkiewki

Jest szaro, buro, mży, na ratuszu wisi antyaborcyjny sztandar, a mimo to gęba i serce mi się cieszy. Dlaczego? Bo udało mi się dotrzeć w Beskid Niski, jak co roku! O ile kiedyś była to dla mnie wakacyjna norma, o tyle tym razem długo byłem przekonany, że mi się nie uda. Minął lipiec, minął sierpień i wreszcie w ostatnim tygodniu września, gdy zaczęła się kalendarzowa jesień, spakowałem plecak i ruszyłem w dobrze znane i jakże lubiane okolice.

Pierwszy dzień - piątek - miał być tylko dojazdowy, więc najpierw wczesnym popołudniem dotarłem komunikacją zastępczą do Krosna. Stamtąd zdezelowanym busikiem ruszyłem dalej w towarzystwie "królowej grzybów" (modli do św. Jana i zawsze ma dobre zbiory) oraz chłopaka, który podpytywał, czy nie jestem kimś sławnym i nie kręcę filmów na youtuba. Po godzinie dojechałem do Dukli, właśnie tam, gdzie było szaro, buro i antyaborcyjnie. Przemknąłem przez wilgotne ulice i wpadłem na piwo do knajpy browaru Dukla na rynku. I, poza pogodą, to było kolejne przypomnienie, że nie mamy już sezonu turystycznego, bo w środku prawie pusto. Wypiłem jeden kufelek, butelkę zapakowałem na później i wróciłem na dworzec, skąd busik (znowu w towarzystwie chłopaka podejrzewającego mnie o bycie kimś sławnym) zawiózł nas do Tylawy (Тылява, Тилява). Stąd do celu jest już tylko kilka kilometrów...

...ale najpierw zaglądam do restauracji przy skrzyżowaniu, wielokrotnie przeze mnie odwiedzanej. I znowu pusto, nie ma tirowców, nie ma rumuńskich Cyganów rabunkowo zbierających grzyby, nie ma turystów. Po chwili wpada tylko słowacka rodzina i ciągle się o coś denerwuje, a tymczasem na dworze zaczęło się oberwanie chmury.

Opady wkrótce ustały, więc nie muszę zakładać żadnych peleryn. Do chatki mam stąd siedem kilometrów, w tym nudny jak flaki z olejem prosty odcinek przez las, więc mam cichą nadzieję, że złapię jakąś podwózkę, zwłaszcza, że nastała pora powrotów z pracy. I jak zwykle ruchu brak, zatem bez czekania ruszam w drogę. Mijam opuszczony ośrodek wypoczynkowy, rozwalony przepust, przy których kiedyś kąpałem się w Pannie i siedzibę trzech leśnictw w jednym. Na myśl o kąpieli w rzece aż mnie przeszyły dreszcze 😏.

Malaga - Alcazaba i Gibralfaro

Dwie najważniejsze atrakcje architektoniczne Malagi to twierdza Alcazaba i zamek Gibralfaro. Oba mocno powiązane są ze sobą, leżą bowiem na zboczu jednego wzgórza, jednak dzieli ich wysokość oraz okres powstania. Alcazaba jest starsza i ulokowana jest niżej, Gibralfaro młodsze i wyższe. Dobrze pokazuje to makieta dostępna w muzeum w Gibralfaro.

Jak większość turystów zaczynamy od niższej Alcazaby. Niestety, do zwiedzania wybraliśmy się w sobotę, kiedy to zawsze jest więcej ludzi i utknęliśmy w korku do kasy! Stojąc w ogonku prawie dostałem szału z powodu faceta przed nami, który przez długie minuty zabawiał się siorbiąc przez słomkę jakiś napój. Zacząłem się już rozglądać, czy nie można go gdzieś zepchnąć w dół, ale na swoje szczęście przestał, więc mogłem sobie przypomnieć w skrócie historię obiektu. Sięga ona głębokiej starożytności, kiedy to pierwsze umocnienia wybudowali Fenicjanie. Potem na wzgórzu Rzymianie wznieśli willę, a w dole opisywany już teatr, spod którego dobrze widać późniejsze mury. 

Po podboju większości Półwyspu Iberyjskiego przez Arabów w VIII wieku stanęła tu pierwsza muzułmańska twierdza - Al-Qaṣabah, jak po arabsku mówi się na takie konstrukcje. Współczesna Alcazaba ma zaś swój początek w wieku XI, kiedy to w Maladze rządziła dynastia Hammudidów. Przez kolejne stulecia Arabowie na tym terenie ciągle ze sobą walczyli, dzielili państwo na mniejsze niezależne królestwa i właściciele twierdzy się zmieniali, a do funkcji obronnych doszły pałacowe. Ostatnia z dynastii, Nasrydzi, panowali w Maladze od XIII wieku aż do 1487 roku, kiedy to wojska chrześcijańskie zdobyły miasto. W ten sposób Emirat Grenady stracił swój główny port, kilka lat później został całkowicie podbity i skończyły się rządy muzułmanów w tej części Europy.

Malaga - Bailén-Miraflores i holenderscy awanturnicy

W czasie wędrówki po dystryktach i dzielnicach Malagi byliśmy już w centrum, w porcie i na trzech plażach. W tym odcinku opiszę pokrótce dystrykt Bailén-Miraflores, zlokalizowany na północny-wschód od starówki. Składa się na niego prawie trzydzieści barrios, czyli dzielnic albo osiedli, zależy jak to przetłumaczymy. Niektóre są tak niewielkie, że pasowałaby druga wersja, inne na tyle duże, że pierwsza. 

Bailén-Miraflores nie leży nad morzem, nie ma znanych atrakcji turystycznych, więc dlaczego akurat on? Bo tam nocowaliśmy, więc teoretycznie spędzaliśmy w nim najwięcej czasu 😏. 

Nasz nocleg znajdował się w barrio znanym jako Camino de Suárez - ponieważ mieści się w nim ledwie kilka ulic, to bardziej pasowałoby określenie go jako osiedla. Pierwsze, co nam się rzuciło w oczy po przyjeździe, to rozkopane ulice tuż obok naszego miejsca noclegowego. Myślałem, że to jakiś remont, naprawa ulicy albo wymiana rur, lecz to grubsza sprawa, bowiem powstaje tutaj kolejny odcinek drugiej linii metra. 

Na starówkę szliśmy stąd ponad pół godziny, autobusem jechało się podobnie długo, bo linie autobusowe robią objazdówkę po całej okolicy. Jeśli zgodnie z planami ten fragment metra otworzą w przyszłym roku, to podróż zajmie kilka minut.

Zastanawiałem się, czy ekipy budowlane pracują w soboty? Nie pracowały, za to w dni robocze zaczynali hałasować bladym świtem, zupełnie jak nie w Hiszpanii!

Jak widać na załączonych zdjęciach, sporo tu wysokiej zabudowy mieszkalnej. Taka sytuacja dotyczy jednak głównych ulic, a i to nie zawsze.

Boczne uliczki, w tym ta przy której mieszkaliśmy, zdominowane są przez małe, czasem parterowe domki. Pozostałości po "starej Maladze", których nie wyburzono w czasie wielkiego boomu demograficznego po II wojnie światowej.

Malaga - La Malagueta, El Palo i Carretera de Cádiz

W poprzednim odcinku opisałem dzielnicę centralną, teraz przyszła pora na trzy bardziej oddalone rejony. Wszystkie leżą bezpośrednio nad morzem, ale nie każda jest tak samo popularna wśród turystów.

Pierwsza z dzielnic oddalona jest niewiele, bo zaczyna się zaraz za portem, więc od starówki dzieli ją kilka, kilkanaście minut spaceru - nazywa się La Malagueta. W XIX wieku rozpoczęła się tutaj malagijska rewolucja przemysłowa, teren ten zajmowały liczne zakłady, w tym stocznia, huta żelaza i elektrownia. Dzisiaj po tamtym okresie nie ma już prawie żadnych śladów, dzielnica pełni funkcje mieszkaniowe i usługowe, a przede wszystkim rekreacyjne, bo playa de la Malagueta jest najpopularniejszą plażą w mieście.

Malaqueta widziana z góry - uwagę przykuwa najbardziej charakterystyczny budynek, czyli arena do walk byków (Plaza de toros de la Malagueta). Wybudowana w 1876 roku w stylu klasycystycznym, jest nadal używana zgodnie ze swoim przeznaczeniem, ale również do koncertów.

Zabudowa z powierzchni ziemi nie robi takiego wrażenia, bo to głównie wysokie bloki. Przy ulicach działa trochę sieciowych lokali i kilka niedużych sklepików prowadzonych przez Azjatów. Czasem przemknie sportowe auto.

Na plażę poszliśmy już pierwszego dnia, popołudniem, więc nie trafiliśmy na tłumy. I od razu pierwsza kąpiel, morze akurat wtedy było spokojne.

Malaga - starówka i port

Malaga to jedno z najstarszych nadal zamieszkałych miast w Europie, w Hiszpanii dłuższą metryką ma jedynie Kadyks. Pierwszą osadę, a właściwie faktorię handlową, założyli tu Fenicjanie w VIII wieku przed naszą erą. Utrzymywali oni kontakty z ludem Iberów, zamieszkującym już wcześniej te tereny. W okolicy pojawiali się też Grecy ze swoimi koloniami. Następnie całe południe dzisiejszej Hiszpanii zajęli Kartagińczycy, których z kolei podbili Rzymianie i w ten sposób powstało antyczne Malacitanum. Rzym rządził tutaj ponad siedem stuleci, po nim nastąpił okres germańskich Wizygotów, Bizancjum i ponownie Wizygotów, aż w końcu w VIII wieku naszej ery zjawili się Arabowie. Po skutecznym podboju niemal całego Półwyspu Iberyjskiego w Maladze nastąpiło osiem stuleci islamskich, które zakończyły się dopiero kilka lat przed upadkiem Emiratu Grenady, ostatniego muzułmańskiego państwa. W 1487 roku, po kilkumiesięcznym oblężeniu, wojska chrześcijańskie zdobyły miasto. Od tego czasu historia Malagi biegła podobnie do historii innych hiszpańskich miejscowości.

Po krótkim historycznym wstępnie zwiedzanie centrum zaczniemy od wybrzeża Guadalmediny. Kanał, w którym powinna płynąć rzeka, przez długi czas wygląda na wyschnięty i napełnia się wodą dopiero blisko ujścia do morza, ale pełni on symboliczną rolę podziału miasta na część nową i starą, Starówka mieści się na prawym brzegu.

Na lewym brzegu znajdziemy m.in. spalony hotel, ale przede wszystkim kilka kościołów. Wszystkie bez wyjątku miały zamknięte drzwi, co w Maladze jest normą. Na pierwszym zdjęciu Bazylika Nadziei (Basílica de la Esperanza), nowa świątynia, która przypomina wielki garaż. Na drugim zdjęciu barokowy kościół św. Piotra (Iglesia de San Pedro), który wygląda, jakby jego częścią była kamienica. To efekt odbudowy po zniszczeniach w XX wieku.

Kościół klasztorny św. Dominika Guzmána (Iglesia de Santo Domingo de Guzmán) sięga początkami XV wieku, jego budowę rozpoczęto tuż po pobiciu Arabów. Też zamknięty. Ciekawy jest przewieszony obok niego metalowy most, nazywany Puente de Santo Domingo, ale także Puente de los Alemanes (Most Niemców).

W 1900 roku niemiecka korweta SMS "Gneisenau" w czasie silnego sztormu osiadła przy Maladze na mieliźnie. Na pomoc ruszyli mieszkańcy miasta, wielu z nich zginęło, podobnie jak czterdziestu marynarzy. Siedem lat później wielka powódź zniszczyła mosty na Guadalmedinie, jeden z nich odbudowali Niemcy w podziękowaniu za wcześniejszy ratunek - zbiórce funduszy przewodził cesarz Wilhelm II. Obecnie most jest nieco przesunięty w stosunku do oryginalnego położenia, a ja robię sobie na nim zdjęcie z faną 😊.

Malaga, tiki taki i Hiszpanki!

Gdyby pół roku temu ktoś mi powiedział, że pod koniec lat polecę do Hiszpanii, to bym go wyśmiał. Ba, gdyby mi to powiedział na początku lata, to pewnie też bym nie uwierzył. Mieliśmy pewne plany na jesień, ale po głowie chodziły takie kraje jak Malta, Włochy, Cypr, ewentualnie Grecja. A potem w lipcu przypadkowo sprawdziłem loty do Walencji i stwierdziłem, że to ciekawa opcja. Po czym w kolejnym miesiącu okazało się, że lepsza logistycznie będzie Malaga i tym oto sposobem w ostatnich dniach najcieplejszej pory roku wybraliśmy się na Costa del Sol 😊.

Wylot mamy z Pyrzowic o barbarzyńskiej godzinie, bo kwadrans przed szóstą rano. Oznacza to, że z domu rodziców wyjeżdżamy o trzeciej. O dziwo, udało mi się przespać z półtorej godziny, a zazwyczaj w takich sytuacjach męczy mnie reisefieber. 

Na lotnisku dziki tłum, bo o tej porze startuje wiele samolotów. Na szczęście kontrola bezpieczeństwa jakoś idzie, choć obsługa nie należy do najbardziej uprzejmych.

Na dworze pogoda mało letnia: piździ, wieje i siąpi. Później siąpienie zmienia się w mocny deszcz, więc szykuje się ciekawy start.

Nie lubię latać, a konkretnie to nie lubię startów i turbulencji, aczkolwiek z każdym kolejnym lotem coraz bardziej się przyzwyczajam. I tym razem start nie był zbyt przyjemny, długo przebijaliśmy się przy wstrząsach przez deszczowe chmury. Wreszcie szara kołdra się skończyła, lot się uspokoił, a gdzieś daleko zaczęło wychodzić słońce. Szkoda tylko, że na razie z widoków ziemi nici, a te zawsze mnie uspokajają. 

Z biegiem czasu chmury stają się coraz rzadsze i przybierają coraz ciekawsze formy - tutaj na przykład przywidział mi się krzyż albo swastyka.

Do Czechów nad wodę - Pastviny i Česká Skalice

W sierpniu wybraliśmy się do czeskich wód! Miała to być namiastka urlopu spędzanego zazwyczaj w letnie miesiące na Bałkanach - w tym roku zamiast bałkańskich mórz lub jezior musiały w wakacje wystarczyć czeskie kąpiele. Oczywiście Czesi nie mają dostępu do morza - jeszcze, bo przecież obwód królewiecki po wygranej wojnie i plebiscycie ma do nich powrócić 😏 - ale posiadają bardzo dużo sztucznych zbiorników powstałych w wyniku wybudowania zapór na rzekach i w wielu z nich można się zdrowo i przyjemnie kąpać.

Wybrałem dwa takie obiekty w północno-wschodniej części Czech (nie mylić z Republiką Czeską), ale zanim tam dotrzemy, to w Králíkach (Grulich) wjeżdżam autem pod górujący nad miastem zabytkowy klasztor. Byłem przy nim rok temu z plecakiem, teraz chciałem pokazać go Teresie, zwłaszcza, że są spod niego ładne widoki na okoliczne góry.

Wokół klasztoru zaskakująco dużo samochodów z polskimi rejestracjami, a w klasztornym kościele trwa... polski chrzest. To już w Polsce jest za mało kościołów, że trzeba organizować takie ceremonie za granicą??

Aleja nowoposadzonych drzew prowadzi na Mariánský kopec, na którego szczycie znajduje się intrygująca rzeźba mężczyzny z gołym tyłkiem. To niejaki Pozorovatel (Obserwator), efekt sympozjum artystycznego sprzed dwudziestu lat.